tag:blogger.com,1999:blog-193403642011-11-28T20:08:47.200-08:00Phan Huyên Đình (Trần Xuân An)http://www.blogger.com/profile/04366565891846379473noreply@blogger.comBlogger11100tag:blogger.com,1999:blog-19340364.post-1133045527263790432005-11-26T14:43:00.000-08:002007-02-03T17:20:28.487-08:00<a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3234/1819/1600/A%204%20nghieng%20TO.0.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3234/1819/320/A%204%20nghieng%20TO.0.jpg" border="0" alt="" /></a><br /><br /><strong>TRẦN XUÂN AN<br /><br />THƠ NHỮNG MÙA HƯƠNG</strong><br /><br />tập thơ thứ chín<br />nhiều bài đã đăng báo, in trong vài tuyển thơ<br />& in vi tính nguyên tập một số bản để tặng bạn bè<br />(Inrasara, Võ Văn Luyến, Phan Văn Quang, Võ Thìn, Hàn Nguyệt, Nguyễn Tấn Sĩ, Nguyễn Đông Nhật, Cao Quảng Văn ...)<br /><br />THÁNG HAI<br />MỘT CHÍN CHÍN TÁM<br /><br /><strong>Xin truy cập thêm :<br />http://tacphamtranxuanangiaodiem.blogspot.com/ <br />http://tranxuanantthitap9.blogspot.com/<br />http://tranxuananngoitruongthgieng.blogspot.com/<br />http://tranxuanansendobthhbinh.blogspot.com/<br />http://tranxuanantthitap4.blogspot.com/<br />http://tranxuananthitap3.blogspot.com/ </strong><br /><br /><br /><em>tập thơ này<br />trân trọng và thân mến đề tặng<br />bao trái tim cõi người<br />cùng những nàng hương của thơ tôi<br />ở đâu đó trong đất trời<br />hình như chưa từng có thật.<br /><br />TXA.<br />tháng hai,<br />một chín chín tám.</em><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><strong>Phần một</strong><br />THƠ DÂNG TÌNH YÊU.<br />VÀ YÊU EM NHƯ ĐẤT TRỜI<br /><br /><br /><br /><br /><br /><em>THƠ NGỎ<br /><br />run lên trước tiếng hát tuyệt vời<br />hoàng hôn yêu thương<br />thơ ca hồng hào hừng đông<br />rựng sáng<br />thoang thoảng hương<br />cùng những hương<br />thơ ca bổi hổi rồi buồn<br /><br />hương cành lan nâu ơi<br />em vẫn hương bảng lảng<br />hương mưa hương sen hương trăng<br />và đắng<br />hương lan mùa thu<br />hương tuyết, và suông!<br />và vời vợi hương ngôi nhà xóm vắng<br />và phảng phất thôi<br />hương đào ánh sương<br /><br />trong tôi, trái tim đắm say xưa sau cõi sống<br />cũng thoang thoảng hương quả chín bâng quơ<br />mãi chưa phai mưa nhạt nắng<br />dâng đời, thơ hát tặng!<br />sá gì niềm riêng ngu ngơ!<br />sao một tôi lẻ loi lẳng lặng<br />nhặt lại những mùa hương<br />xa khuất tự bao giờ!</em><br /><br /><br />HƯƠNG,<br />NGƯỜI MẪU CỦA TRANH BẰNG CHỮ<br /><br />nâng niu niềm thoang thoảng hương<br />giữa phố ngầu sôi bụi bặm<br />hoa cơ hồ từ xưa thẳm<br />chênh vênh đời ta, duyên thơ<br /><br />đôi khi thèm thoáng ngây ngô<br />hiện thắm lòng hoài rối rắm<br />chớp sáng lung liêng tình cờ<br />nhành lan nâu, sao bâng quơ<br /><br />ta mỉm cười ta ngu ngơ<br />chân lạc bao mùa gót bẫm<br />rừng chữ muôn đời gai rậm<br />bỗng lan, xinh sững sờ, hương!<br /><br />đôi khi khát nỗi sương sương<br />tình chay, em như rượu ngấm<br />dung tha giùm gã vô lương<br />đánh cắp trời xanh chút hương!<br /><br />rất em gái, ngọt đời thường<br />ta thương rất thơ, say đắm<br />lan treo lồng ngực, đẫm mơ<br />trái tim trổ biếc bao giờ.<br /><br />05.12.1997<br /><br /><br />CÙNG QUẢNG TRỊ DẠO CHƠI<br />BA MƯƠI SÁU PHỐ PHƯỜNG 1<br /><br />cuốn tròn bảy sắc cầu vồng<br />thành phim<br />em tặng người không quen này<br />ba mươi sáu phố xưa gầy<br />bên nhau cho đó và đây chung hình<br /><br />em ngoan, Hà Nội rất tình<br />những tên mộc mạc nối mình vào ta<br />nôm na mượt giọng lụa là<br />khác hương khói một quê nhà cũng thân<br /><br />em ngoan, mới gặp nửa lần<br />làng thi ca, xa là gần, phải không<br />liều ra Hà Nội lông bông<br />ơn Quảng Trị đưa đi rong đỡ buồn<br /><br />chớp xong ba sáu phố phường<br />thừa hai kiểu?<br />thiếu con đường Hàng Thơ<br />ngắm cô Hàng Sách, ngẩn ngơ<br />tâm hồn thi sĩ bây giờ bụi phơi!<br /><br />theo em, vọng tiếng à ơi<br />lần ca dao, quẫy chèo ngời Văn Chương 2<br />kết phim ai bấm giùm luôn<br />thử duyên may, có nhoà sương nhạt hình?<br /><br />và đâu Hàng Cát lung linh<br />quê xương rồng đoá thuỷ tinh hoa đời<br />phim chưa dám tráng để coi<br />em pha lê, ngại chói trời thủ đô!<br /><br />ngoan ngoan đáo để mộng mơ<br />Ba Phi chạm Trạng ơ ờ Quỳnh em 3<br />hư vô vẫn cười giòn thêm<br />phố ba-bảy-rưỡi, trắng thêm tấm này?<br /><br />Hà Nội, 02 và 05.3.1997<br />Tp. HCM., 10.4.1997 <br /><br /><em>1. Ngày xưa, chỉ có ba mươi sáu phố cổ. Về sau, từng thời kì, mọc thêm một số phố, cũng được đặt tên bằng các sản vật hàng hoá (trên 43 phố). Hàng Thơ và Hàng Cát, hai tên phố này tác giả tự đặt thêm để diễn đạt tứ thơ. <br />2. Một hồ nước có tên là Văn Chương.<br />3. Ba Phi, Trạng Quỳnh, tên riêng, hai nhân vật văn học dân gian.</em><br /><br /><br />MỘT QUÃNG THÁI HÀ<br /><br />rét tháng giêng Hà Nội mịn mưa sương<br />thả bước suốt ban mai chưa ướt áo<br />bay ngàn tia nắng bay bay, huyền ảo<br />xóm bãi rác ơi, đường Thái Hà nghiêng<br /><br />ngỡ nghiêng nghiêng bao dòng chữ nét duyên<br />đọc vô ngôn trên đất trời lóng lánh<br />cầu ván nhỏ, ghềnh, kênh không đen quánh<br />mùi bùn sình, mạch đất bẩn, thoáng phai<br /><br />ban mai bãi rác bâng khuâng hương lài<br />phải lài chăng? Mượt xanh ngời trắng muốt<br />hoa góc vườn nhà quen, đằm và khướt<br />say, anh say, anh bảng lảng, nơi này<br /><br />tháng giêng Hà Nội, hồn tịnh thơ chay<br />mùa chay tịnh rất đời ! Cơ hồ nắng<br />hình như mưa! Chẳng cách nào câm lặng<br />làm sao thật, đành mơ, xóm Liều* ơi<br /><br />ma rượu ngốc, khùng nơi anh đi rồi<br />nắng thoảng ấm tình, mưa khôn, ngoan thế<br />chắp tay ơn em, cười từ giã nhé<br />trời đất nghiêng mình, anh nghiêng mình, yêu …<br /><br />Hà Nội, 03.3.1997<br /><br /><em>* Tên của xóm dân cư …</em><br /><br /><br />CHÉN TRĂNG NGỌT<br /><br /><em>với lên trăng sáng, người không thể<br />trăng đi, lại cùng người theo nhau<br /><br />~ Lí Bạch – Bả tửu, vấn nguyệt ~</em><br /><br />rượu sương, sáng lát cam dầm<br />gần còn tỉnh, sao say ngầm khi xa<br />óng hương bồ kết đàn bà<br />thắt tim, ngọn tóc quê nhà, chưa hay<br /><br />vào Nam ngất lịm rồi đây<br />ngả nghiêng dòng chữ ngủ ngày ngấm men<br />gỡ từng nét bút mượt đen<br />tâm anh phơi trước ngọn đèn vết thương<br /><br />lời em, ngô hạt ngậm đường<br />rang ngực anh, nỗi vô thường giòn tan<br />nhạc em, mía mật bạt ngàn<br />nốt si, bầm vết nồng nàn son tươi<br /><br />trót mê nét đất chất người<br />trăng bay bảy bổng cũng mười mươi mê<br />anh thao thiết quá chân quê<br />niềm sông đón bóng em về xanh mơ<br /><br />thấm yêu, đổ dại bao giờ<br />hồn hoài cuối tháng đâu ngờ tròn trăng<br />tháo thơ làm chỉ, vút căng<br />mộng du, té ngửa, cầm bằng níu hương!<br /><br />lời em, ủ nắng hai phương<br />rót tràn vàng núi biếc phường trong anh<br />nhạc em, phù sa ngọt lành<br />từ trời tuôn ánh dỗ dành đêm say<br /><br />thơ anh không với tới mây<br />bứt râu nối sợi, sợi gầy héo khô<br />lạnh vầng trăng mãi lửng lơ<br />anh ngu muội vẫn hư vô vọng tình!<br /><br />Tp. HCM., 28.4.1997<br />(22.3.Đinh sửu).<br /><br /><br />TAM KỲ, 1996<br /><br />Tam Kỳ, trời rất thơ ca<br />thoáng mưa non hạt cho già nắng non<br />phố phường gió rất trẻ con<br />reo mai ríu rít hát giòn tan đêm<br /><br />cây Tam Kỳ rất anh em<br />chìa trăm nhánh biếc bao thềm nhà thân<br />nghe bối rối trước ân cần<br />như có lỗi giữa vô ngần mến thương!<br /><br />mắt Tam Kỳ rất thật gương<br />tôi soi thấy thuở đến trường, bâng khuâng<br />bạn bè trẻ lại, quây quần<br />ngỡ đang mới lớn, lớn dần trong nhau!<br /><br />Tam Kỳ, hồn rất hương ngâu<br />tình thơm sương sớm xưa sau ngọt hoài<br />tôi về tóc đã chớm phai<br />cúi đầu bên bến sông dài, thời gian …<br /><br />07.1996<br /><br /><br /><br />MƯA CHIỀU<br />HẸN<br />VỚI MÙI HƯƠNG LAN ĐẤT<br /><br />nét lan Bình Định say người<br />anh nao nức tuổi hai mươi không mùa<br />hẹn đến giờ, chỉ gặp mưa!<br />thơ anh ướt gió và thừa thãi anh<br /><br />gọi dây, nghe giọng còn xanh<br />tình chưa đủ chín cho đành dầm mưa?<br />mặc anh môi đắng mắt chua<br />hững hờ xa vọng, như bùa, ngấm sao!<br /><br />tắt niềm thắc thỏm nôn nao<br />ngỡ trời lạnh nhạt trút vào, khói cay<br />vẫn khờ mơ ngọt nắng say<br />bên nhau ngày ủ lời đầy mật hương<br /><br />anh nhìn mưa mấy ngả đường<br />trái tim người nữ nghìn phương mịt mùng<br />ngoan em, trang giấy muôn trùng<br />ô li bạt rối niềm cùng quẫn yêu!<br /><br />02.11.1997<br /><br /><br />LỜI CÂY PHỐ THỊ<br /><br />phập phồng theo giông phố<br />yêu ngát xanh thật lòng<br />đâu đủ che mưa khổ<br />ướt đời em đâu nỡ!<br /><br />toan đổ trong tình vỡ<br />xẻ đời anh làm gỗ?<br />độc mộc cổ tích hồng?<br />sợ hoá rều long đong!<br /><br />phút vĩnh cửu tình ngông<br />vút lên cây phận số<br />chút duyên mong thành nợ<br />đừng mục vào hư không.<br /><br />19.12.1997<br /><br /><br />VỚI CÔ GÁI HOA CHƯNG RƯỢU CẤT<br /><br />tặng nhau cái gặp bất ngờ<br />mung lung hẹn, những sáng chờ, những mai<br />thơm từng cuộc điện, vắn, dài<br />trắng khuya nắng nhớ, vơi, phai, hanh vàng<br /><br />hương bâng khuâng suốt tuần, lan<br />hoa phố biển, miền tháp ngàn xưa, xa<br />vào đây, em ngan ngát ta<br />nhịp thơ, hơi thở, lục và bát ru<br /><br />niềm trông ngóng – tím nỗi tù<br />bủa vây một trái tim ngu một mình<br />thời gian gõ búa đợi tình<br />bất ngờ em đến, lung linh, ngoan hiền<br /><br />bù ta xinh nụ cười duyên<br />tóc nghiêng hội quán (chưa riêng trưa này!)<br />cô con gái rượu, không cay<br />đền ta chiều hẹn, ngọt đầy gió sông.<br /><br />28.11.1997<br /><br /><br />CÁT TRẮNG ĐẤT NÂU<br /><br />quê hương quê hương là nơi đâu<br />mẹ rơi em bên dấu chân trâu<br />cơn sinh nở vặn mình đường làng quằn quại<br />tiếng khóc ban sơ ướt mưa tím tái<br />một đời khát nắng mênh mang đồng sâu<br /><br />quê hương quê hương là nơi đâu<br />mẹ rơi em bên rơm rạ ấm màu<br />tơ trời rụng, trắng cỏ nhàu, giăng mắc<br />hơi thở ban sơ tình cờ nhuốm nhạc<br />một đời gắng xanh<br />khúc đàn ai<br />thuở nọ trắng phau<br /><br />quê hương quê hương là nơi đâu<br />mẹ ủ em nhờ tay ai sạm nâu<br />bếp đỏ và mái tranh ai<br />như trái tim trong áo nghèo chằm vá<br />ánh nhìn ban sơ tròn xoe xứ lạ<br />một đời cố tìm chỗ thầy mẹ gặp nhau<br /><br />quê hương quê hương là nơi đâu<br />người chọn được chăng vàng son dinh lầu<br />người chọn được chăng lũy tre đùm bọc<br />nào ai chọn được mẹ cha, nào ai<br />chọn được thời non đến úa tóc<br />thì sinh lại đời nhau trong đáy mắt nhau!<br /><br />13.12.1997<br /><br /><br /><br />BỐN NHÁNH HOA SINH NHẬT<br /><br /><em>tặng ngày tượng hình,<br />ngày sinh,<br />ngày đến nhà trẻ,<br />ngày vào đời, và …</em><br /><br />thân mến ơi, có thể<br />ba mẹ đã chọn cho em<br />một ngày sinh<br />tháng cuối đông ấm nồng than lửa<br />một quê hương nghìn năm trữ tình<br />Hà Nội!<br />nao nao bao nụ đào hoà bình<br />Hà Nội!<br />mênh mông, ngong ngóng mùa mai vàng<br />mới mẻ thênh thang, thẳm sâu xưa cổ<br />vẫn nâng niu tiếng khóc bé ngoan<br />vang giòn trong nghìn năm trí nhớ<br /><br />thương quá ngày em tạ ơn ba mẹ mình<br />thuở hai người trầm tư<br />hoài thai một phận số<br />ngày em tượng hình, hạt hồng chín đỏ<br />rất thiêng liêng<br />phút khởi đầu một Con Người<br /><br />ngày đến nhà trẻ, cưng quý ơi<br />cũng là sinh nhật em tôi<br />nơi dịu dàng tiếng nhạc ru hời<br />ba mẹ lại sinh em,<br />từ bảo mẫu hiền lành,<br />hồng vành nôi nhỏ<br />có thể em khóc bàng hoàng lọ lem rất ngộ!<br /><br />và ngỡ ngàng có thể nước mắt rơi:<br />lần thứ tư, ba mẹ sinh em, năm rồi<br />từ nhân hậu thầy cô mắt nhìn tươi mở<br />từ bạn bè tin yêu mến mộ<br />với cả tấm lòng rạng ngời<br />cũng chính em tự hào, duyên xinh ơi<br />em sinh em vào vòng tay cuộc đời<br /><br />không phải mùa đông Hà Nội gió bấc<br />quê ngoại yêu dấu xa vời?<br />không phải Quy Nhơn mưa phùn xanh hạt<br />sóng biển dạt dào tuổi nhỏ xa xôi?<br />hay Quảng Ngãi quê cha ngọt ngào mạch đất?<br />có thể rất hồng nắng Sài Gòn tháng chạp?<br />lần thứ năm tạo nên một đời người<br />không ràng buộc nào có thể<br />ngoài hương tình mật nghĩa<br />em tự chọn lấy thôi<br />quê xứ của trái tim và nụ cười<br />ngày trầu cau, rượu yêu muối gừng nhẫn cưới!<br /><br />hôm nay anh chỉ tặng em, yêu thương<br />bốn nhánh hoa mừng tuổi<br />lung linh hai mươi ba đoá hương<br />nhánh hạnh phúc kia, trái tim là thiên đường<br />bao nụ tình bừng lên từ đắm đuối<br />hạnh phúc ngát thơm cả vụn vặt đời thường<br />đến rưng nước mắt<br />tình không hề nguội<br />chỉ riêng trái tim em biết ở nơi nào!<br /><br />29.12.1997<br />(30.11 Đinh sủu).<br /><br /><br /><br />THOÁNG CHIỀU HÔM<br />BÊN ĐƯỜNG THANH NIÊN<br /><br />gần hai mươi hai năm<br />chiều đầu tiên, Hà Nội!<br />rét tháng giêng sương khói<br />ngân nhoà chuông thu không<br /><br />tiếng sáo nào mênh mông<br />Hiên Xanh trải trắng lòng?<br />mùa Xuân Hương, Trúc Bạch<br />Nhà Trăng Xưa? Gò hoang? 1<br /><br />vết móng bò cội lan<br />hoá bướm bay thành lá<br />pha tím dâu – tháp lạ –<br />bông hoàng hậu Tấm ngời? 2<br /><br />cô bán chiếu gon ơi<br />xanh xưa mười bảy tuổi<br />tình hoa râm vọng nuối<br />nọc ngọt tim người hùng? 3<br /><br />tiếng chuông như kiếm vung<br />chùa thành đồn Giữ Nước 4<br />trong cung, sau và trước<br />tham si, điệp và trùng<br /><br />dấu hỏi quyện chập chùng<br />Lê Quan Âm giam đói …<br />công nên thù, Ức Trai!<br />triều, Tố Như khó nói …<br /><br />Chiêu Lì thầm gọi ai<br />trăng trời vỡ, trăng nước<br />vỡ! Cuồng trung, thở dài<br />chuếnh choáng, dốc cạn chai? 5<br /><br />thương, mừng, len u hoài<br />hồn kinh đô vời vợi<br />sử, không là người dưng<br />máu cội Hồng bổi hổi 6<br /><br />lắng đêm, bước ngập ngừng<br />buốt gió, chẳng quay lưng<br />Hồ Tây ơi, thế đó<br />em đẹp đến lạ lùng<br /><br />khuya, huyền thoại mung lung<br />quá vô cùng Hà Nội<br />nghìn xa, nghìn xưa hỡi<br />mới thoáng gặp. Rưng rưng …<br /><br />Hà Nội, 01.03.1997<br />Tp. HCM., 18.03.1997<br /><br /><em>1. Thanh Hiên: hiệu của Nguyễn Du. Trúc Bạch, tên một hồ nước ở cạnh Hồ Tây. Cổ Nguyệt đường của Hồ Xuân Hương cũng ở ven hồ ấy. Đoạn này, nhắc đến Độc Tiểu Thanh kí.<br />2. Hoa “móng bò” còn có tên chữ là “hoàng hậu”. Hoàng hậu Ỷ Lan được nhân dân gọi là cô Tấm, thờ và tôn xưng là Quan Aâm. Bà vốn là họ Lê.<br />3. Một sự tích hoang đường hoá: mối tình Nguyễn Trãi – Nguyễn Thị Lộ. Nguyễn Thị Lộ có thời gian bán chiếu gon ven Hồ Tây.<br />4. Chùa Trấn Quốc, Ỷ Lan nhiều lần đến lễ chùa này.<br />5. Phạm Thái với Chiến tụng Tây Hồ phú, bút chiến với Nguyễn Huy Lượng và những ai cộng tác với Quang Trung.<br />6. Hồng Bàng. </em><br /><br /><br /><br />TAM KỲ,<br />ĐƯỜNG ĐÊ VÀNG HOA SƯA *<br /><br />thoảng trong lại quãng thơ xưa<br />dòng sông hai lăm năm trước<br />hương sưa, tuổi nào mắt ngước<br />trải đầy vàng bước, như mưa<br />ngàn hoa thuở đó, gió lùa<br />về đâu<br /><br />cành sưa cắm rễ bắc cầu<br />chân đi chơi vơi bóng nắng<br />níu chút niềm riêng hụt hẫng!<br />tóc bạn chưa ngả úa màu<br />xanh bên mây trắng trôi mau<br />sông nhoà<br /><br />cuối hạ đã tắt mùa hoa<br />cồn cát cỏ tràn năm tháng<br />chấp chới đường đê, lấp loáng<br />lá sưa thắp nhớ chói loà<br />tiếng ve vẳng nuối, vỡ oà<br />lặng trưa …<br /><br />07.1996<br /><br /><em>* Sưa: một loài hoa có tên là “Sưa”. Thật ra, vào mùa hè hoa nở rất dày, và cây cùng loại cũng có thể mọc gần nhau. Đứng đằng xa, thấy cả một dãy cây nở hoa vàng rực, tươi sáng, hầu như che kín hết lá cành. </em><br /><br /><br />XIN SỢ HÃI NIỀM CAY CHUA<br /><br />thì bao giờ anh cũng là người tình<br />đánh đổi mồ hôi thắm ngời tim <br />cho mộng tưởng<br />đời chưa hết tuổi trưa, đôi khi chiều xuống<br />bật cười chính anh, héo khô đứa trẻ bị lừa<br /><br />nàng thơ xinh xinh từng hạt mưa<br />vỡ khát vọng anh, lúc thành đạn ngọc<br />nàng thơ dạy gã làm thơ biết ngốc<br />trước nét duyên, anh học mãi đến khờ<br /><br />chết mấy kiếp rồi, sống lại chút bồng bềnh mơ<br />anh vẫn người tình hát thơ rất đời rất gió<br />rất rằm trăng, rất bâng khuâng hoa cỏ<br />rất người, bởi rất hương yêu, đằm say<br /><br />nhức xe hồn hỡi đôi môi bỗng chốc ớt cay<br />anh chẳng thích kham trò đùa ghen hận<br />anh, người tình khát dòng đời,<br />âu lo hạn hán<br />ai kia, <br />đừng vẫy vào thơ đũa phù thuỷ mưa đen<br /><br />nàng thơ toả muôn hạt ánh sáng trong anh,<br />đọng lại ngọn đèn<br />bao trang thơ lung linh bóng ảo<br />ảo rất thật, cái thật dám đâu ngơ ngáo<br />xin thắp lên vì nhau,<br />vì tình ca trung hậu dâng đời<br /><br />nhưng lẽ nào thơ hoài chơi vơi<br />mộng tưởng cứ chân thành hơn đời thực<br />trái ngọt tin yêu<br />vút khỏi nát chua<br />dưới đáy sâu ngờ vực<br />bùn đêm thôi sũng tình ca,<br />khát vọng dâng đời.<br /><br />11.12.1997<br /><br /><br /><br />BUỒN CƯỜI<br />VỚI NHỮNG SỢI TÓC RÂU<br />MÀU KHÓI<br /><br />phải lòng nhánh tình xanh<br />thấm ngộ niềm chớm bạc<br />tuổi nồng đâu đã nhạt<br />đừng đau mùa trăng thanh<br /><br />ánh trăng xưa phơ phất<br />cỏ tương tư tập tành<br />say bâng khuâng, ngây ngất<br />lục bát cũng thác gành<br /><br />khói trắng ngỡ rễ tranh<br />đâm luồn qua tim lành<br />khối tình không mục nát<br />quyết vùi trong ngực đất<br /><br />khói thuốc lá ngút ngát<br />hai lăm năm tự hành<br />thôi vương cay và ngạt<br />ám vàng vào thơ anh<br /><br />chén đời lại thơm chanh<br />hồn nhiên trông, ngọt mắt<br />ngún cháy đời sao đành<br />khói ủ bệnh, quẩn quanh<br /><br />tuổi bốn mươi, anh thoát<br />khói tương tư huyền hoặc<br />anh buồn cười, ngơ ngác<br />phải lòng nhánh tình xanh<br /><br />em, ngàn hoa mong manh<br />ướp giùm nhau khúc hát<br />hương giùm nhau long lanh<br />nỗi long lanh trong vắt.<br /><br />14.12.1997<br /><br /><br /><br />VIẾT SAU TẤM ẢNH HỒ GƯƠM<br /><br />tựa lưng vào dĩ vãng đời mình<br />mây trắng<br />tựa lưng vào Tháp Bút nghìn năm<br />vút thẳng<br />em rất đỗi quê nhà<br />và vô cùng Hà Nội<br />mai nay<br /><br />bóng đỉnh tháp nghiêng vào Đài Nghiên<br />đọng nắng<br />viết bài thơ hoa lên mùa non cỏ cây<br />viết vào tương lai<br />và vô cùng trang thơ em<br />sâu lắng<br /><br />xin chấm vào nửa trái tim tôi,<br />buốt đắng<br />bằng ngón tay ngọn bút thon dài<br />viết vào từng gợn sóng khói bay<br />và vô cùng trưa gió đang say<br />dòng chữ màu áo em<br />đỏ thắm. <br /><br />Hà Nội, 06.03.1997<br /><br /><br />TẢN BỘ QUA CẦU CHƯƠNG DƯƠNG<br /><br />sông Hồng chảy ấm tháng giêng<br />nguyên màu hừng đông sóng nước<br />gió nâng lâng lâng thả bước<br />nắng trưa óng ngọt phù sa<br />hồn mênh mông trong bao la<br />tôi về đứng giữa nguồn xa thơ mình<br /><br />ngang đâu, Hồng thành tâm linh<br />câu lượn ngược xuôi quan họ 1<br />trống đồng âm vang núi Đọ 2<br />vỗ sóng trầm hùng biển đông<br />thiêng liêng vai địu nách bồng<br />dấu bùn choãi ngón chân không, đôi bờ<br /><br />bãi cồn, Hồng vun xanh ngô<br />Long Biên lung liêng liền khúc<br />ngỡ mây quàng vai kịp lúc<br />ô hay! Chớp mắt, sững im<br />đất trời và em, vào tim<br />bạt ngàn thăm thẳm nổi chìm vạn năm<br /><br />sông Hồng đón mình ra thăm<br />em bận, không dưng trĩu nhớ<br />đen mượt tóc hương, áo đỏ<br />ảo thị, xinh từ vô cùng 3<br />thơ tôi trải tận mung lung<br />ơn duyên thầm ngát muôn trùng sử thi.<br /><br />Hà Nội, 05.3.1997<br />Tp. HCM., 08.4.1997<br /><br /><em>1. Lượn (Tày), quan họ (Kinh): 2 loại dân ca đối đáp giữa trai và gái.<br />2. Núi Đọ (Thanh Hoá): nơi các nhà khảo cổ phát hiện được di chỉ người Việt cổ.<br />3. Ảo thị: cái nhìn đinh ninh là thật về ảnh ảo trước mắt. Ở đây, chỉ là một cách nói tu từ. </em><br /><br /><br /><br />NHỮNG LÀN HƯƠNG<br /><br /><em>I. HƯƠNG VÀ MỘT THỜI</em><br /><br />mùa cỏ thơm bâng khuâng hương chiều xưa<br />ngọn cỏ giêng hai tím ngát đôi bờ<br />lòng sông thoảng thoáng nắng vàng ngày đó<br />hoài đượm tình em, lấp lánh tiếng thơ.<br /><br /><em>II. HƯƠNG XANH</em><br /><br />của tình yêu con đường xanh hai hàng cây<br />nơi mỗi bước chân đi mỗi thấm vào lòng<br />bao mùi hương quen thuộc ấy<br />hôm nào đứng đầu đường trông tới<br />cũng thấy hương, hương ngợp cả lòng mình.<br /><br />1985 & 1978.<br /><br /><br /><br />PHƯỢNG CỦA HAI NGƯỜI<br /><br />hoa nóng bỏng cả vòm lửa hạ<br />cây run lên cành lá rập rờn<br />phượng nhập hồn hai người tình tự<br />đỏ nụ hôn trên tóc xanh hơn.<br /><br />1990.<br /><br /><br /><br />ĐẾN VỚI NHỮNG NGÀY THÁNG<br />TRONG LÀNH<br /><br />rối rắm những gì không thuộc về tình ta<br />quên đi, đừng nhớ<br />quên hết bụi bặm lẫn vào hơi thở<br />hãy tìm đến nhau!<br />yêu, đôi khi là quên<br /><br />tất cả có thể chỉ ngậm ngùi tạm bợ<br />cát bụi ngậm ngùi!<br />tình thơ cõi thơ<br />không thể vùi quên!<br />vì trái tim trăm năm nghìn năm phải thở<br /><br />không phải dễ mục nát<br />như ngai vàng kinh đô ngai đen tỉnh nhỏ<br />anh mời em lên mênh mông ngai gió<br />bên bờ sông thơ<br />không bao giờ lãng quên<br />nơi trái tim thênh thang hơi thở.<br /><br />31.12.1997<br /><br /><br /><br /><br />CHIỀU GHÉ THĂM BÀI THƠ ĐÔNG HÀ<br /><br />xây phố bằng chữ và phấn trắng<br />mực xanh vườn, biếc cảng, non tươi –<br />ngợp giữa Bài thơ Đông Hà ngát<br />hai mươi năm nhớ thuở hai mươi<br /><br />gió nắng xưa vàng hương giấy báo<br />trải trang xuân trên đất đỏ sân<br />vờ mù chữ nhờ cô giáo đọc<br />hai ngón tay dìu nhau rất vần<br /><br />về hơi vội chưa lên đồi cũ<br />ngắm Bài thơ Đông Hà cùng em<br />đâu rồi lán thợ xanh màu áo<br />bạc chái hè ngồi viết sờn đêm<br /><br />chờ bạn đang bày bàn dọn quán<br />cháo bột thơm ruốc, ném, quê nhà 1<br />mảnh vườn, tràm, chổi, sim, làm kiểng<br />thi pháp cỏ cây, chiều dân ca<br /><br />ngỡ nhan sắc trút vào sách báo<br />nàng thơ dạy học vẫn học trò<br />dăm tráng sĩ mài đời thành bút<br />chẳng gầy đi, tâm huyết không khô<br /><br />trà Phường Năm ngà ga thị xã<br />ngoài phố khuya đèn vi vút xe<br />lại gặp tài hoa xinh, ngọt thắm<br />tiếng Cam Lộ, rưng mắt anh the 2<br /><br />thân chào Bài thơ Đông Hà nhé<br />xa quê lâu quá thoảng ghé thăm<br />tuổi ngông mơ chữ là vôi vữa<br />giọng đài ngâm lấm bụi vọng thầm.<br /><br />Đông Hà, 28. 02. 1997<br />Tp. HCM., 26.04.1997 (20.3 Đinh sửu).<br /><br /><em>1. Cháo bột: cháo bánh canh.<br />2. Cam Lộ: sương ngọt.<br />The: cảm giác cay, thơm, tê dịu của vỏ cam.</em><br /><br /><br />MẸ LÀ CÕI ĐỜI<br /><br /><em>Người mẹ đích thực của mỗi người<br />chính là cõi đời.<br /><br />Nhân Ngày Tình yêu, thương mến tặng những Trương Chi – Mị Nương, những Chử Đồng Tử – Tiên Dung, những Liang – Bian, những đôi lứa không tên phải “tiễn dặn người yêu” (Xống chụ xon xao) * hoặc phải bi thảm như Chăm – Bà-ni **…</em><br /><br />đứa con ra đời<br />như chiếc lá tàn rụng khỏi mẹ<br />để đón nhận cả vòm trời<br />rồi hoá thành đất đai<br />tự biến thành màu mỡ<br />và qua mẹ, chỉ là mẹ thôi<br />màu mỡ biến thành hoa tươi<br />và trên bàn tay mẹ,<br />chỉ trên bàn tay mẹ<br />hoa sẽ thành quả<br />cho dù nhỏ nhoi<br /><br />ơn mẹ là cõi đời<br />cho lá khát vọng tự đổi thay số phận<br />khốc liệt sự chống lại niềm-bi-thảm-nghìn-đời<br />cho dẫu màu xanh lá thắm<br />chưa ngắt khỏi cành tươi<br />cho dù nhỏ nhoi<br />quả vẫn muốn khởi đầu là lá<br />tự sinh nở kiếp đời<br />giữa cõi đời, giữa cõi đời giông gió<br />mẹ ơi, mẹ ơi<br />thệ hệ muốn vượt lên bao cơn vật vã<br />nhưng vòm trời<br />mưa mãi niềm đau khôn nguôi!<br />bật khóc<br />sống còn là sự giằng co khốc liệt<br />với chính mình và cuộc đời<br />để thành Con Người<br />đứa con bật khóc<br />mẹ ơi mẹ ơi.<br /><br />Tháng 7 – tháng 9.1984.<br /><br /><em>* Xống chụ xon xao: tên nguyên bản trường ca “Tiễn dặn người yêu” của đồng bào nhân tộc Thái vùng Tây Bắc nước ta.<br />** Chăm – Bà-ni (Cam – Bini): trường ca cổ của nhân tộc Chăm, viết về mối tình bi thảm của một đôi trai gái, Chăm Bà-la-môn (Cam), còn gọi là Bà Chăm, và Chăm Hồi giáo cũ, còn gọi là Bà Ni (Bini).</em><br /><br /><br /><br />HƯƠNG PHỐ CŨ<br /><br />tìm về với hương phố cũ<br />hương thoảng gần<br />hương thoảng mờ xa<br />hương, hương, vẫn là hương<br />ngày đó<br />thất lạc nhau rồi,<br />sao hương chẳng phôi pha!<br /><br />cúi xuống lòng mình, khát khao và lo sợ<br />hương năm nào lại lả xuống tình ta<br />suốt một đời hoài công phân vân lớ ngớ<br />phố xưa ơi,<br />chỉ còn chăng<br />hương kỉ niệm<br />thiết tha!<br /><br />03.02.1986<br />(24.12 Ất sủu).<br /><br /><br /><br /><br />RẤT TẾT, MÙA TRẺ THƠ<br /><br />mùa đang vàng ngát nắng, trời phương nam<br />đất hồng hoa, hương ngàn năm, tháng Tết<br />mãi mê chữ, cỗi gốc anh, lá chết<br />áo xuân gió lùa, vướng biếc ấu thơ<br /><br />đãi anh làm trẻ con, vàng nắng thết<br />tóc loáng thoáng sương, đâu phải, tơ trời<br />không, xin giũ hết thu đông làng cũ<br />đâu cũ quê hương, đây lại xanh đời<br /><br />anh lon ton, phố mai vàng, xuân ơi<br />ríu tiếng chim, mứt ngọt giọng, thơm hơi<br />cao vút, chạm đoá phong lan, nốt nhạc<br />tròn bong bóng bay, chỉ níu tay người<br /><br />anh bỗng sợ nỗi buồn, chồi trổ ngạt<br />lo âu niềm người lớn, hồn nhiên cằn<br />đau trong cái giật mình, thơ trĩu nợ<br />tim bay lơ lửng về trời, vỡ tan<br /><br />hoa pháo * nở giàn xanh, dưa hấu đỏ<br />xuân nhập thân anh, anh hoá thân mình<br />câu đối Tết, Tết nắng vàng tuổi nhỏ<br />trăm năm, trăm lần tấm bé, lung linh.<br /><br />1996.<br /><br /><em>* Hoa pháo: tên một loài hoa, còn gọi là hoa mặt trời.</em><br /><br /><br /><br /><br />CÓ PHẢI KẺ LÀM THƠ TÌNH NGỚ NGẨN<br /><br />đôi bài lãng mạn kia, em cứ đọc xem<br />cái không thật ngoài đời,<br />lại thật trong hồn anh đó<br />và sâu kín trong em,<br />nhiều điều em chưa thấy rõ<br />chỉ một mình anh nhìn ra thôi!<br /><br />18 – 21.9.1990.<br /><br /><br /><br /><strong>Phần hai</strong><br />NHỮNG TÌNH THƠ THUỞ ĐÓ<br /><br /><br /><br /><em>THƯA NGỎ VỀ MỘT MÙA HƯƠNG THƠ CŨ<br /><br />tuổi mười bảy<br />con ốc mượn hồn<br />làm thơ cho người lớn<br />họ bạc đầu<br />vì trắc trở yêu nhau<br />và yêu nhau lúc trót bạc đầu!<br /><br />bao câu chữ bụi thời gian vùi cũ<br />giấy trắng úa vàng, mực biếc nguyên màu!<br />chưa nửa cuối tuổi bốn mươi, ngoảnh lại<br />lốc xoáy niềm cổ xưa – vực xoáy trời sâu<br /><br />tấm lòng và chút tình<br />riêng một giọng thơ, khẽ hát?<br />ý thơ và tứ thơ, loé sáng trên nhàm nhạt?<br />có lúc nào cũ trơ?<br />thơ Nôm cổ! Dịch lại hồn Nguyễn Trãi<br />bằng chất trong veo ngôn từ Việt bây giờ<br />thay những chữ chết rồi, Người sống lại<br />năm trăm năm, nguyên nỗi thật niềm mơ<br />sắc đỏ trái tim xưa sau mới mãi?<br />con ốc mượn hồn tuổi hoài mười bảy<br />vẫn nỗi đời xoáy lốc không ngờ?<br />dẫu bụi thời gian cuộn xoáy.</em><br /><br /><br /><br /><br />THÁNG NGÀY<br /><br />ngân nga nguyệt rụng dốc dài<br />tôi già nua với tháng ngày tương tư<br /><br />đường đi gió lốc bụi mù<br />bụi chiêm bao toả ra từ đắm say<br /><br />chim bay tự trái tim này<br />lê thê mấy dặm đường mây tìm người<br /><br />vàng thu vàng cả đời tôi<br />hững hờ, em chải tóc soi trăng tròn<br /><br />vi vu, tiếng sáo ngợp hồn<br />đêm em rồi sẽ chập chờn xót cay<br /><br />ngân nga nguyệt rụng vàng bay<br />em già nua với tháng ngày kiêu sa!<br /><br />ăn năn, rượu ngấm la đà<br />khẩn cầu em, em mãi là trăng xưa.<br /><br />1973. <br /><br /><br /><br /><br />MƯA CAO NGUYÊN<br /><br />chiều hôm nay trời mưa thênh thang<br />em mang áo ấm và khăn quàng<br />cài nghiêng vành nguyệt trên rừng tóc<br />với đoá nhài hương thoảng rất ngoan<br /><br />chiều hôm nay trời mưa mênh mông<br />em dạo phố và má em hồng<br />cơ hồ gió núi về trêu áo<br />anh ngấm niềm cách quãng như sông<br /><br />chiều hôm nay cao nguyên mưa phùn<br />mưa ngàn xa mưa xuống tay run<br />anh yêu mưa nhưng lo gió rét<br />anh yêu em nhưng sợ rồi buồn<br /><br />chiều hôm nay trời mưa mang mang<br />trong nhà thuê nhìn em, mơ màng<br />đau hẫng lòng, thương mình gốc ruộng<br />bên em, thêm quê kệch tồi tàn<br /><br />chiều hôm nay cao nguyên tím mưa<br />hàng thông xanh vi vút hơi mờ<br />anh co ro trong làn áo mỏng<br />nhả khói thuốc, hỏi thầm em đi xa chưa?<br /><br />1973. <br /><br /><br /><br /><br />NGHE KHÔNG<br />NGƯỜI TÌNH NHỎ<br />BÊN KIA HẢI VÂN,<br />Đà XA<br /><br />xanh chăng vườn cỏ bên tê<br />chiều em xoã tóc thương về ban mai<br />bên ni, mùa sáng thu phai<br />mất nhau gió thoảng u hoài rưng rưng<br />giờ vàng úa lạnh vô cùng<br />mai sau đời đổi không chừng xanh non<br /><br />vườn ơi sương đọng trắng hồn<br />nhớ đôi mắt trót tím hơn sợi dài<br />qua cầu nắng xế, nghiêng vai<br />chân lê chầm chậm cho ngày chậm theo<br />bên tê, sợ phố thành đèo<br />bờ tương lai hỡi còn heo hút đời?<br /><br />Huế – Đà Nẵng,<br />1973. <br /><br /><br /><br />SAO TÍM<br /><br />xa xa xóm nhỏ mờ sương<br />trời cao, nơi có nỗi buồn riêng tôi<br />làm thơ thả suối lưng đồi<br />cô em thôn nữ mỉm cười, sao bay<br /><br />sao mơ màng giữa ngàn mây<br />chợt mưa rơi xuống lạnh dày nhân gian<br />mưa, mưa, tôi rụng bàng hoàng<br />ước đời vẫn rất thiên đàng là em.<br /><br />1973.<br /><br /><br /><br /><br />THU THÀNH NỘI<br /><br />đầu thu xoã nắng ngang vai<br />trang nghiêm lối cỏ dấu hài em qua<br />bay bay từng giọt sương ngà<br />đêm mơ tôi khóc bài ca sầu người<br />bướm vàng hay lá vàng rơi<br />em đi nhẹ nhé, hồn tôi mơ màng<br />mênh mông hương thoảng mang mang<br />bên thành quách cổ nắng vàng xa xưa<br />thu sang em tuổi giao mùa<br />lòng tôi đã lạnh cơn mưa chưa về.<br /><br />1973.<br /><br /><br /><br /><br />MƯA THU<br /><br />mây mùa thu qua nhà anh<br />nằm nghe mưa gõ cầm canh xa người<br />mái nào chim gọi tàn hơi<br />rụng trên anh những tiếng rời, nát tan<br /><br />mưa mùa thu đẫm lá vàng<br />em đi để lại nỗi tàn tạ anh<br />mưa rơi nhanh mưa rơi nhanh<br />mưa rơi nhanh rơi muôn cành, rưng rưng<br /><br />gió vi vút thổi chập chùng<br />thổi rưng rức nỗi vô cùng, xót xa<br />anh nằm tê lạnh tha ma<br />mưa mùa thu mục dần dà thân anh.<br /><br />1973.<br /><br /><br /><br />TÌNH MƯA<br /><br />xin thoáng mưa về trên lối xưa<br />cho vai thục nữ buốt sầu mơ<br />và tôi ngong ngóng ai tan học<br />nhớ nhau se lạnh mùa tương tư<br /><br />nghe chăng, chân nai khua rừng mây<br />mắt xưa tôi thả mờ sương bay<br />chiêm bao bướm trắng cài lên tóc<br />guốc lá vàng thu em đến “ai”?<br /><br />tôi cũng tìm “ai” trong xóm em<br />mưa chiều ơi, ướt ngọn cỏ hiền<br />nghe như gió lật hàng khuy áo<br />áo mỏng mà trời rét vô biên<br /><br />mưa xưa, mưa bốn mùa ngọt cay<br />đường thênh thang và buồn thơ ngây<br />hai năm, vạn cổ, đôi tay trắng<br />mộng du, tôi ngủ suốt đêm ngày.<br /><br />1973.<br /><br /><br /><br /><br />LÁ VÀ SÔNG<br /><br />năm xưa bên phố ban trưa<br />tóc em bay mượt, sầu đưa tôi về<br /><br />lá vàng gối cỏ nằm nghe<br />tôi vàng úa ngó mây che bóng đèo<br /><br />níu bờ mặc bão xoáy vèo<br />nhìn sông sóng giạt cụm bèo vui, quên<br /><br />ba năm, lòng lạnh vô biên<br />ngoảnh ra, mây chắn trắng triền Hải Vân.<br /><br />1973.<br /><br /><br />THU NGOAN<br /><br />mùa thu qua vườn cây<br />lá vàng im nghe bước<br />sương lam chiều dang tay<br />nhặt giùm em chiếc lược<br /><br />em mỉm cười khoe tóc<br />chim trời bay khen xinh<br />bướm tung chùm hương phấn<br />tay làm duyên che nhanh<br /><br />mùa thu nón mây vàng<br />nghiêng bờ vai rất ngoan<br />đôi chim xin ghé hót<br />em chỉ đường lên trăng<br /><br />vạt áo dài ướp gió<br />cho nắng nhuộm ngời thêm<br />cành không quên goá bụa<br />vui mừng thay áo đen<br /><br />mùa thu mắt nai hiền<br />suối tỏ tình trông lên<br />mơ hồ em thấy nhớ<br />một người tình không tên<br /><br />vân vê vàng lá cỏ<br />đâu tấm tình thênh thang<br />mơ hồ em thấy nhớ<br />nghe chiều đi mênh mang.<br /><br />1973.<br /><br /><br /><br />THƠ XA NGƯỜI<br /><br />năm này tháng sáu quên mưa<br />đường đi bụi đỏ nắng lùa mắt tôi<br />về nơi xứ lạ thương người<br />đồi thông hắt nắng rã rời vàng bay<br /><br />tình ngây thơ lá ngủ ngày<br />ai bay bay áo chân mây chiều chiều<br />đêm đêm sương sáng cô liêu<br />ướt vai tôi cánh sáo diều thê lương<br /><br />tôi nghe lời cỏ đưa đường<br />lang thang vào núi ra trường lơ ngơ<br />khuya cầm bút lá sầu mơ<br />nghiêng tờ ảo mộng làm thơ xa người.<br /><br />1973.<br /><br /><br /><br />CHUYẾN TÀU MÙA THU<br /><br />tàu đi nát dạ non ngàn<br />chim ngơ ngác gọi lá vàng chào thu<br />gió trườn vách đá vi vu<br />rơi dăm giọt lệ cây ru thều thào<br />sương đồi cao cuộn đồi cao<br />chim non cắn lưỡi bổ nhào động hoang<br />suối trôi ra biển mơ màng<br />vờ quên xác chết vầng trăng bập bềnh<br />song song đường sắt chênh vênh<br />tàu e hụt bước bồng bềnh trong sương.<br /><br />1973.<br /><br /><br />PHƯỢNG MÙA THU ĐẠI NỘI<br /><br />nắng hạ phai màu trên áo thu<br />cô em vào nội chơi sương mù<br />có nghe nỗi buốt cành phượng lửa<br />rũ tàn mới lạnh gió tương tư!<br /><br />tình ta trót già, tim bạc nhăn<br />mắt mòn oan uổng, chết bao lần<br />chiều nay vuốt mặt bên dòng tóc<br />bỗng thấy mê đời muôn dối gian<br /><br />ô kìa! Chim nhỏ chuyền trên cành<br />biếc dấu chân in ngời rêu xanh<br />chữ yêu chữ nhớ – thơ ta đó<br />cô em chớp mắt cười ngoan lành<br /><br />ta mơ từ sương ta bước ra<br />cầm tay cô em tròn trắng ngà<br />ta thương ta khóc hồn nhiên quá<br />thêu nhoà giọt lệ áo thơm hoa<br /><br />hồn ta bây giờ hay sương đây<br />sương dâng sương ngát sương toả dày<br />cô em kì ảo mơ hồ lắm<br />xin bủa vây tình, sợ gió bay<br /><br />ô kìa! Bươm bướm phất phơ quanh<br />ngoắt đôi cánh trắng, ngày đừng nhanh<br />nhưng xua tất cả và tất cả<br />còn ta, cô em và nội thành<br /><br />nắng hạ đời ta phai sang thu<br />cô em vào nội đùa sương mù<br />nghe chăng phượng lửa ăn năn hát<br />bạc đầu, mới gặp em!<br />Giá như …<br /><br />1973.<br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><strong>Phần phụ lục</strong><br /><em>NHỮNG KỈ NIỆM VĂN NGHỆ<br /><br /><br /><br /><br />TRẦN XUÂN AN<br />& HÁT VỚI ĐỜI ƠI THƯƠNG MẾN<br /><br />Bốn mươi tuổi, gốc Quảng Trị nhưng sinh tại Huế.<br />Tập thơ đầu tay của Trần Xuân An xuất hiện khá trễ, khi đã ngoài ba mươi. Nhưng anh có sức sáng tạo thật phong phú. Trong vòng 5 năm qua, Trần Xuân An đã ấn hành 6 tập thơ. Tập thơ đầu Nắng và mưa (Hội VHNT. Quảng Trị, 1991) đã được nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường giới thiệu khá trang trọng. Tập thơ mới nhất của Trần Xuân An, Hát với đời ơi thương mến (Nxb. Trẻ, 7.96) gồm 53 bài thơ với nhịp thơ khá mới.<br />Từ Nắng và mưa đến Hát với đời ơi thương mến, Trần Xuân An đã đi một bước khá dài.<br /><br />PHẠM CHU SA<br />(Báo Thanh niên Chủ nhật,<br />số 136 [924], 25.8.1996).<br /><br />NHƯ MỘT KHÚC HÁT VỚI ĐỜI<br /><br />Trong tập thơ thứ hai, dù đã trải nghiệm mình qua những “lạnh buốt sương mù”, những “không bến không bờ” của cuộc hành trình chạm mặt với hư vô, Trần Xuân An vẫn giữ được tấm lòng<br />”nắng mưa không héo nụ cười<br />cúi xin lưu lạc trọn đời nhớ quê”.<br />Có lẽ đó là điều may mắn của anh: phước cho những ai có một quê nhà để mà sống với, sống cùng, dù đó là quê hương tâm tưởng của những “tháng ngày xa rất mộng du”, như lời tự thú trong Lặng lẽ ở phố, tập thơ thứ tư của anh.<br />Đấy là điểm ra đi và đích về, bởi Trần Xuân An đã tự Hát chiêu hồn mình, đã nhận mình là Kẻ bị ném vào bão, nhưng cuối cùng, anh khẳng định, khúc ca của nhà thơ là Hát với đời ơi thương mến (Nxb. Trẻ, 1996). Sự trở về ấy đã xuất hiện như một sự tự vượt thắng trong quá trình loại bỏ ra khỏi bản thân, mỗi ngày một ít, cái chất nô lệ [có tính phổ quát] của con-người-bé-nhỏ [nói chung, trên cõi đời], như cách nói của A. Tsékhov. Như thế, quê hương của miền đất nắng khô và gió giòn Quảng Trị của anh đã trở thành những quê hương. Đến đây, con-người-bé-nhỏ đã thoát ra khỏi những thúc phược [thúc phọc: trói buộc] để đạt đến cái nghĩa NGƯỜI, ở một bình diện trí tuệ hơn, và do đó, cũng SỐNG hơn (bởi luôn luôn trong dòng chày của cuộc tồn sinh, có biết bao kẻ sống-đó-mà-đã-chết-rồi).<br />Tôi không muốn nói thêm về thấp thoáng những suy niệm siêu hình mà Trần Xuân An dường như muốn tìm kiếm, lí giải trong tập thơ thứ sáu này của anh. Chỉ xin chúc anh mãi mãi sống với thơ trong mối tình<br />”trôi trôi biêng biếc ngọt ngào<br />em nơi nơi, man mác, xao xuyến và…”<br />Và đó là hạnh phúc của những người làm thơ chân chính. Như một nỗi buồn trong sáng.<br /><br />NGUYỄN ĐÔNG NHẬT<br />(Báo Doanh Nghiệp,<br />số 21.8 – 27.8.1996).<br /><br /><br />HÁT VỚI ĐỜI ƠI THƯƠNG MẾN<br /><br />Trần Xuân An làm thơ và thơ Trần Xuân An khởi đầu là những giọt nước trong veo chắt chiu từ ruột đất quê nhà. Lớn lên anh cùng với bạn bè cuốn theo cuộc lữ hành số phận để đến lúc ngoảnh lại, nỗi hồi cố cồn cào, dồn sâu thương mến ngọt ngào thấm đẫm tình người trong thơ anh.<br />“Hát với đời ơi thương mến”, tập thơ thứ 6 của Trần Xuân An, đã thoát ra khỏi giãi bày buồn vui kiếp người vốn không dễ suôn sẻ và không gặp nỗi đau nào.<br />Cuộc đời vô thường, mà nghiệm chứng được điều đó thì việc gì tự làm khổ mình; và hiển nhiên, khát vọng vươn tới chóng mặt lí giải sự hiện hữu mỗi cá-thể-con-người trong dòng sống cuộn chảy. Trong bi kịch có lạc quan, dù sao đời vẫn đáng yêu, bởi nhựa đời không ngừng lưu chuyển cho cây đời đâm chồi nẩy lộc, đơm hoa kết trái và trở lại gieo mầm sống. Có lẽ vì thế mà từ trầm tư mặc tưởng “Lặng lẽ ở phố” (1) đến những phút “Tôi vẫn ở trên đường” (2) và bây giờ bỗng cất tiếng “Hát với đời ơi thương mến” (3) chăng?<br />Lần đọc những bài thơ, theo dõi những chạm khắc ngôn ngữ của An trên trang giấy, ta bắt gặp không ít những hoài niệm và suy tưởng về một thời và muôn thuở. Với anh, cuộc sống mang gương mặt tình yêu, nếu tìm tới một lẽ sống tích cực, đồng thời với nó là không chấp nhận sự dụ dẫn ma mị trong “thú đau thương” không ích gì hoặc giả tạo. Anh “nhìn thẳng” đồng nghĩa với nói thẳng mà thật khẽ thật dễ thương:<br />”đánh thức dậy đánh thức dậy đi em<br />và gọi đúng tên khát vọng tuổi học trò<br />hãy thôi gương mặt muộn phiền hờ hững<br />ném vỡ cái vô hồn bằng sáp dưới hừng đông”<br />(Nhìn thẳng)<br />Trần Xuân An tâm niệm “không thể chạy trốn hư vô thì phải vượt thắng”. Điều dó không loại trừ vai trò mỗi chủ thể sáng tạo. Người làm thơ băn khoăn nhưng ở đấy đã có lời giải:<br />”lẽ nào thơ là trò đùa ma quỷ<br />dắt nhau hoàn lương giữa cõi đời chung?”<br />(Trải nghiệm)<br />Ở cái tuổi “tứ thập bất hoặc”, cùng yêu tin và thuỷ chung với thơ từ hơn 20 năm nay, anh đã chín nhiều trong cách cảm, cách nghĩ. Dù đi xa nhưng lòng vẫn luôn đi về nơi chôn nhau cắt rốn. Đấy là lúc tình cảm câu thúc để có được những câu thơ dung dị, thật lòng mà thấm thía, cảm động:<br />”nơi cho giọng nói chưa pha phách<br />chốn yêu thưong, về bỗng khóc ròng”<br />(Tặng một người)<br />Rồi ra, dòng sông cuộc đời không ngừøng chảy. Trần Xuân An như tôi biết, anh đi nhiều (đã khép lại một thời ốc đảo, nằm đọc sách và chiêm nghiệm). Cái sự đi của con người ta cũng có 1.001 lí do, mục đích. An thì muốn làm “hành giả của tình yêu” và nhờ thế, tâm hồn thăng hoa bất ngờ và đầy thú vị:<br />”giữa đồng bằng của hồn anh<br />đột ngột em, vút cao xanh núi tình”<br />(Với những hành giả của tình yêu)<br />Bằng tình yêu, thi sĩ tin vào khả năng hoá hiện mầu nhiệm của niềm hi vọng:<br />”hát tin đáy rác bùn nhơ<br />mầm sen sẽ ngát câu hò, hương ngân”<br />(Hát lên với mỗi đời thường toả sáng)<br />Vâng, “còn da lông mọc, còn chồi nẩy cây” (ca dao). Từ lòng đời anh hát, từ bấy đến giờ.<br />Không phải ngẫu nhiên, với sự dồn nén, đã đến lúc anh cho ra đời liên tục 6 tập thơ và dự định một trường ca dài hơi. Càng không phải là chuyện số lượng mà còn là vấn đề chất lượng. Điều đó đáng để chúng ta quan tâm và suy nghĩ về bút lực của cây thơ dồi dào sức sáng tạo.<br /><br />1,2,3: tên các tập thơ của Trần Xuân An.<br /><br />VÕ VĂN LUYẾN<br />(Báo Quảng Trị,<br />số ngày 13.5.1997).<br /><br /><br />QUÊ NHÀ YÊU DẤU<br />Trường ca, Nxb. Văn Nghệ TP. HCM., 1998.<br /><br />Thực ra, đây là 26 khúc thơ riêng lẻ mà Trần Xuân An xâu chuỗi để thành một trường ca về quê nhà yêu dấu của mình với bóng dáng thân yêu của những người cha, những người mẹ, những người em, của bao người anh đã gặp trên bước đường phiêu du đầy hoài niệm. Ở đó, mỗi con người đều rạng rỡ một nụ cười hiền thơm thảo, biết giấu nỗi đau riêng của mình để tìm về quê nhà cơ cực, lầm than, về với miền gió Lào, cát trắng: <br />"ca dao phương Nam ru hời giọng Trung<br />mẹ ru em thuở xa xăm bé bỏng<br />ngày xưa ngày xửa<br />mù sương vợi vời<br />em lại ru con theo nhịp đưa nôi …"<br />Viết về người mẹ, Trần Xuân An có những câu thơ lạ lùng buốt nhói:<br />"cơn mưa rào tháng hạ<br />bừng nắng nung và gió bỏng<br />con trơ vơ khóc mẹ<br />để thắp được nén nhang<br />con phải đào tay xuống cát ướt<br />lửa bùng lên cháy hết nửa rồi<br />như đời người cơ cực"<br />Trần Xuân An làm thơ có nghề, biết tiết chế trong từng câu, từng chữ, và với sự liên tưởng phong phú, với cảm xúc chân thành của mình, anh đã chạm được mối giao hoà cùng bạn đọc:<br />”tạ ơn quê nhà còn mảnh đất để chôn …”.<br /><br />TRẦN NHẬT THU<br />(Tuần báo Văn Nghệ TP. HCM.,<br />số 37 – 98, 15 – 21.10.1998).<br /><br /><br />Nhà thơ – nhà giáo<br />TRẦN XUÂN AN<br /><br />LÊ HOÀNG ANH<br />phỏng vấn<br /><br />1. Xin anh cho biết, thơ “trẻ” bây giờ có gì mới?<br /><br />- Thơ của những nhà thơ trẻ, hai mươi đến ba mươi tuổi, mới và lạ hẳn so với thơ của lớp nhà thơ trước đó: Mới lạ về đối tượng quan tâm, cảm xúc thẩm mĩ, ngôn từ, kết cấu và nhạc điệu. Với mối quan tâm chung về số phận, tâm hồn và tâm linh, trong một bối cảnh đổi mới, họ vẫn có cách cảm nghĩ và cách nói khác với các thế hệ khác hiện sống và làm việc với họ. Nhưng dẫu sao vẫn không thể có một đột biến như Thơ Mới được. Mọi nguồn thơ Đông và Tây đều gặp nhau cả rồi trong suốt thế kỉ này. Cái mà thơ trẻ có thể nhắm tới là bề sâu hơn là bề ngoài, dẫu bề ngoài của thơ cũng quan trọng. Nhưng còn phải chờ. Hiện nay chưa thấy. Họ chỉ chú ý đến bề ngoài của thi pháp.<br /><br />2. Riêng anh có gì thay đổi trong thơ?<br /><br />- Viết, phải mỗi ngày mỗi mới.Tôi cũng được một số nhà thơ quen biết xếp vào loại “chịu khó” cách tân. Nhưng dù cách tân cách gì đi nữa cũng không thể liều lĩnh vô căn cứ, thiếu cơ sở lí luận và thực tiễn sáng tác. Tôi thường xuyên sáng tác trong trăn trở, vật vã với chữ nghĩa, hình ảnh và nhạc điệu, kết cấu và tứ thơ. Thơ phải thể hiện chất trí tuệ – cảm xúc đến mức mình có thể đạt được với nỗ lực không nguôi. Thơ không thể trống rỗng, chỉ chú tâm lập dị cho mới, lạ mà không đẹp. Đấy chỉ là tự định hướng cho bản thân. Vấn đề là tác phẩm đã in chứ không phải là hoài bão sáng tạo.<br /><br />3. Anh đánh giá gì về thơ tình yêu trước sự “lạm phát” thơ tình hiện nay?<br /><br />- Tình yêu nam nữ là vấn đề lớn bên cạnh những vấn đề lớn khác. Trong văn học thế giới và ở nước ta, có nhiều tác phẩm thể hiện những vấn đề rất lớn của con người và của các dân tộc theo từng thời đại thông qua tình yêu đôi lứa. Theo tôi nghĩ, vấn đề là các nhà thơ làm thơ tình có tránh né các vấn đề xã hội khác hay không. Ai cũng muốn có một nền thơ vững chắc. Vâng, rất cần có nhiều thơ chan chứa tình cảm và trí tuệ công dân bên cạnh nhiều tác phẩm thơ viết về nhiều đề tài khác, trong đó có thơ tình yêu nam nữ.<br /><br />4. Theo anh nghĩ, giữa thơ và văn, cái nào khó hơn?<br /><br />- Cái khó của văn, của thơ nói chung về loại và nói riêng về thể, là không giống nhau. Sự khó nhọc, xét về cường độ lao động và thời lượng lao động để hình thành mỗi đơn vị tác phẩm hoàn chỉnh, thì có thể so sánh được. Làm tiểu thuyết thơ cực nhọc hơn viết tiểu thuyết văn xuôi , nếu có độ dày bề rộng như nhau. Thơ cần lao động trên từng chữ, từng vần một. Thơ trữ tình, có khi chỉ hai câu (bản thân tôi có những bài, mỗi bài chỉ vỏn vẹn tám âm tiết – tám chữ, ngắt làm bốn dòng), tưởng buột miệng là thành, cũng phải vất vả ghê gớm. Tôi nghĩ đến sức chứa, độ nén của các linh kiện điện tử hiện nay. Vấn đề là ở đó. Mỗi bài thơ lại là một chỉnh thể đơn nhất. Vả lại, ở đây không phải là sự khó làm hay khó nhọc mà là ở sự khó thành công. Với văn, thành công cũng khó như thành công về thơ.<br /><br />5. Vậy anh nghĩ gì về sự phát triển “ồ ạt” của thơ hiện nay?<br /><br />- Sau sự “ồ ạt” như một tất nhiên, sẽ đi đến trạng thái trầm tĩnh hơn và chắc chắn sẽ có chất lượng hơn. Không có gì hư vô, vì ngay cả thể nghiệm cách tân hoặc phục cổ, dẫu thất bại thì vẫn là thất bại có ích. Phát triển rầm rộ nhưng hướng thiện thì có chi đáng ngại.<br /><br />6. Theo anh thơ cách tân của một số người có gì đáng chú ý?<br /><br />- Đổi mới thi pháp là mối bận tâm chung. Có một số người đã hình thành được giọng thơ riêng, nhưng do những nhà thơ ấy bảng lảng, mơ hồ, bàng bạc và có lẽ hơi rối rắm như tơ trời trong thơ họ, nên đọc chỉ cảm chứ chẳng nhận được gì nhiều. Có một số người cố tình tạo nên sự trúc trắc trục trặc trong nhịp điệu và thể hiện một cái nhìn mới về các sự vật vốn khó nên thơ. Cái nhìn ấy rất quý. Sự trúc trắc cần thiết cũng phải là một dạng hài thanh chăng?<br /><br />7. Vậy theo anh, để có một bài thơ hay cần có những điều kiện gì?<br /><br />- Để có thơ hay, phải hết mình, hết mình học, hết mình sống, hết mình viết. Tất nhiên cũng phải có năng khiếu, và nhờ hết mình, trở thành tài năng. Để có một bài thơ hay, hiểu như đỉnh cao của một đời thơ, ngoài những nỗ lực hết mình, chút năng khiếu tiền đề, cũng còn cần không khí thoáng đãng của xã hội.<br /><br />8. Hướng tới tương lai, anh nghĩ gì về thơ?<br /><br />- Mỗi nhà thơ phải tư nỗ lực là điều không cần phải nói. Quan trọng là nhu cầu và thái độ của xã hội đối với thơ.<br />Thơ là tinh túy của tiếng mẹ đẻ. Dù trong tương lai có học quốc tế ngữ trên toàn thế giới (không phải ngôn ngữ của bất kì nước nào, dân tộc nào) thì cũng phải học tiếng mẹ đẻ. Thơ còn là một dạng nhu cầu đầu tiên, sâu thẳm và bền vững của loài người từ khi có ngôn ngữ.<br />Ước chi nghệ thuật ngâm thơ và đọc diễn cảm thơ cần được phát huy hơn nữa với các giáo cụ trực quan (băng, đĩa) để nhu cầu thơ cần bằng với nhu cầu nhạc trong xã hội (ở các quán cà phê, ở các tụ điểm văn nghệ).<br />Chẳng lẽ nghệ sĩ ngôn từ đang viết chỉ cho mình và chỉ cho những người cùng nghiệp?<br /><br />14.5.1997.<br />(trích trong cuốn<br />"Trò chuyện với văn nghệ sĩ"<br />của nhà thơ LÊ HOÀNG ANH,<br />Nxb. Thanh Niên, 2000, tr. 19 - 22).</em><br /><br /><br /><br />THƠ NHỮNG MÙA HƯƠNG<br />tập thơ thứ chín<br />TRẦN XUÂN AN<br /><br />Mục lục<br /><br />- Trang đề tặng những trái tim cõi người, những nàng hương hình như không có thật. 6.<br />- Phần một: Thơ dâng Tình Yêu. Và yêu em như đất trời. 7.<br />- Thơ ngỏ. 8.<br />1. Hương, người mẫu của tranh bằng chữ. 9.<br />2. Cùng Quảng Trị dạo chơi ba mươi sáu phố phường. 11.<br />3. Một quãng Thái Hà. 13.<br />4. Chén trăng ngọt. 15.<br />5. Tam Kỳ, 1996. 17.<br />6. Mưa chiều, hẹn với mùi hương lan đất. 18.<br />7. Lời cây phố thị. 20.<br />8. Với cô gái hoa chưng rượu cất. 21.<br />9. Cát trắng đất nâu. 22.<br />10. Bốn nhánh hoa sinh nhật. 24.<br />11. Thoáng chiều hôm đường Thanh Niên. 27.<br />12. Tam Kỳ, đường đê vàng hoa sưa. 30.<br />13. Xin sợ hãi niềm cay chua. 32.<br />14. Buồn cười với những sợi tóc râu màu khói. 34.<br />15. Viết sau tấm ảnh Hồ Gươm. 36.<br />16. Tản bộ qua cầu Chương Dương. 38.<br />17. & 18. Những làn hương. 40.<br />17. Hương và một thời. 40.<br />18. Hương xanh. 40.<br />19. Phượng của hai người. 41.<br />20. Đến với những ngày tháng trong lành. 42.<br />21. Chiều ghé thăm Bài thơ Đông Hà. 43.<br />22. Mẹ là cõi đời. 45.<br />23. Hương phố cũ. 47.<br />24. Rất Tết, mùa trẻ thơ. 48.<br />25. Có phải kẻ làm thơ tình ngớ ngẩn. 50.<br />- Phần hai: Những tình thơ thuở đó. 51.<br />- Thưa ngỏ về một mùa hương thơ cũ. 52.<br />26. Tháng ngày. 53.<br />27. Mưa cao nguyên. 54.<br />28. Nghe không, người tình nhỏ bên kia Hải Vân đã xa. 56.<br />29. Sao tím. 57.<br />30. Thu Thành Nội. 58.<br />31. Mưa thu. 59.<br />32. Tình mưa. 60.<br />33. Lá và sông. 61.<br />34. Thu ngoan. 62.<br />35. Thơ xa người. 64.<br />36. Chuyến tàu mùa thu. 65.<br />37. Phượng mùa thu Đại Nội. 66.<br />- Phụ lục: Những kỉ niệm văn nghệ. 68.<br />1. Phạm Chu Sa (báo Thanh Niên chủ nhật, số ngày 25.08.1996). 69.<br />2. Nguyễn Đông Nhật (báo Doanh Nghiệp, số ngày 21. 08. 1996). 69.<br />3. Võ Văn Luyến (báo Quảng Trị, số ngày 13.05. 1997). 71.<br />4. Trần Nhật Thu (tuần báo Văn Nghệ TP. HCM., số 37 – 98, 15 – 21.10.1998). 74.<br />5. Trò chuyện với nhà thơ Lê Hoàng Anh (phỏng vấn và trả lời, trích trong cuốn Trò chuyện với văn nghệ sĩ, Nxb. TN., 2000). 75.<br />- Mục lục. 80.<br />- Ba bài thơ ngoài tập. 83.<br />- Danh mục sách của tác giả. 92.<br /><br /><br /><br /><br /><strong>Ba bài thơ ngoài tập:</strong><br />kỉ niệm Hà Nội<br /><br /><br />VỚI NHỮNG NGƯỜI BẠN<br />BÔNG ĐÙA BÊN HỒ HOÀN KIẾM<br /><br />hồ toả khói mờ, trời xuống mây mơ<br />ngàn cánh nắng mai đậu trên Thê Húc 1<br />em là trăng, nên ngày không còn thực<br />rất hoa đào, thắp ấm một hừng đông<br /><br />ngỡ em quan họ tung lụa cầu vồng<br />hay từ tay áo nâu sồng màu đất<br />lược cài tuổi thơ tươi non em cất<br />tự tiền kiếp nào, hoá Thê Húc xinh<br /><br />em, con ngỗng trời huyền sử lung linh<br />bỗng bay bên vai, trắng ngần Hà Nội<br />tôi mặc áo the, đội khăn, tóc bối<br />guốc mộc nước qua, ngắm truyền thuyết xưa<br /><br />lẫy nỏ Rùa Vàng tên bắn như mưa<br />triệu tia mặt trời gãy trong làn nước …<br />khi chụp ảnh với Thánh Trần, mắt ngước 2<br />thấy gươm thần thành Tháp Bút, ngút trời<br /><br />thi sĩ bông lơn đồng bóng giữa đời<br />nhặt lá bồ đề, ép tim vào sách<br />nửa thành Đài Nghiên – cái tâm hoá thạch<br />nửa hoá rùa vàng – chút tình thành kinh<br /><br />yêu các em như trời đất, thất tình<br />đáng đời chăng, kẻ chỉ mê tín sắc<br />ơi ni cô đẹp nét không thơ Phật<br />ơi trăng ơi đào, ngỗng trời yêu ơi …<br /><br />Hà Nội, 02.03.1997<br />Tp. HCM., 12.03.1997.<br /><br /><em>1. Thê Húc: nắng ban mai đậu lại.<br />2. Đền thờ Trần Hưng Đạo (Đức Thánh Trần) vốn được xây dựng ngay trong chùa Ngọc Sơn. </em><br /><br /><br />NGẪM KHỔ ĐẾ 1,<br />TẢN MẠN NIỀM VIỄN TƯỞNG<br />QUANH CHÙA MỘT CỘT<br /><br />ni cô cùng anh rong chơi<br />thăm chùa xưa – đoá sen đời sắc nâu<br />vuông hồ gói cả trời sâu<br />hay khăn lụa biếc óng màu chép kinh?<br />đọc từng hoa súng, giật mình<br />chùa này, bóng ảo của xinh xắn này?<br /><br />nâu sồng ơi, nghìn xưa đây<br />khói hương là thoáng sương bay hương đồng<br /><br />cửa không, thơ không hư không<br />dáng chùa, ngọn đuốc toả hồng lửa thiêng<br /><br />nhớ xưa, một nụ hôn thiền<br />ấm phương Nam ngưỡng vọng miền tâm linh<br /><br />hoa súng ơi, anh đa tình<br />nhìn đâu cũng thấy lung linh hoa đầy<br /><br />ngỡ bừng đuốc tuệ đêm ngày<br />thôi hiểu nhầm Quả đất này: trần gian<br />địa ngục? Cũng thành niết bàn<br />khi hai tay khoẻ tưởng ngàn cánh tay<br />cõi người viễn tưởng, hồn chay<br />với Tự nhiên, ta hết dày vò ta<br /><br />cùng ni cô giữa ta bà<br />tâm đau khổ đế, la đà buồn ai …<br /><br />tự thưa, tên kẻ khổ sai:<br />một mái nhà và chẳng hai bạn tình 2<br /><br />cô em ni cô hát kinh …<br />quanh chùa Một Cột gặp mình đang bay<br /><br />phật đày thương chăng phàm đày? 3<br />hạnh bồ tát tu trong cay đắng đời<br /><br />người bóc người, đỏ mồ hôi<br />tình lột tình, gió tình ơi, héo tình!<br />vấp chân ngọn cỏ sơ sinh<br />giẫm dăm chú kiến, giật mình. Cứ đi!<br />về thôi, bông súng từ bi<br />anh còn cày ruộng xanh rì trang thơ<br /><br />địa ngục ư? Yêu ngẩn ngơ<br />lúa thơm vào áo, gạo no tâm hồn<br /><br />cõi người viễn tưởng, yêu hơn<br />cũng là Quả đất đầy tròn dưới chân<br /><br />mộng mơ thơ biếc bạt ngàn<br />nai nhà rộng trảng, ngựa hoang quên rừng<br /><br />vẽ vời cùng cô em cưng<br />nông trang chùa dựng nâu cùng áo em<br /><br />búp tim mở một cánh mềm<br />dáng chùa hoa súng ngày đêm một người<br />mặn mà mắt mặn môi tươi<br />phật yêu dấu là tiếng cười anh thương<br />chùa trong anh đi muôn đường<br />chùa em, hoài ghé nghe chuông, xanh đời.<br /><br />Hà Nội, 03.03.1997<br />Tp. HCM., 13.03.1997.<br /><br /><em>1. Khổ đế (một trong tứ diệu đế Phật giáo): chân lí về khổ đau; khổ đau là có thật. Tập khổ đế:nguyên nhân khổ đau, trong đó có tham vọng tư hữu…<br />2. An, theo chữ Hán, tượng hình: một người nữ dưới một mái nhà.<br />3. Phật (buddha), chữ Phạn: người giác ngộ chân lí ngay trong đời sống, dù là đời sống phàm tục. Bất kì ai cũng có thể là Phật. </em><br /><br /><br /><br />VU VƠ CHIỀU VĂN MIẾU,<br />TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGHÌN XƯA<br /><br /><em>Thiên hà ngôn tai!<br />(Trời có nói gì đâu!).<br /><br />Khổng Tử</em><br /><br />1. <br /><br />cô nàng mặc áo tứ thân<br />từ nghìn xưa đến hát gần bên tôi<br />điện thờ, thầy Khổng sững ngồi<br />nhập thân tình tứ chọn lời Kinh Thi? 1<br /><br />thưa em, duyên yêu là chi<br />râu nghiêm bạc, úa tim si thánh hiền<br /><br />đâu vô danh vô vi thiền<br />đây bia chất xám, niềm riêng chói trời<br />giọng ca như rượu chuốc mời<br />em quan họ khảm vào đời ảnh em!<br /><br />2.<br /><br />tôi quỳ bên vuông cỏ mềm<br />chớp phim bè bạn, gió thêm rối bời<br />soi tôi xuống nước, nhìn tôi<br />mỗi bọt chữ, mỗi lả lơi ỡm ờ!<br /><br />vì đời, thầy Khổng tìm thơ<br />ngọt nồng em hát thực mơ, dâng đời<br /><br />tiếng thơm, thơm cho nơi nơi …<br />(vẫn thương kính Lão tuyệt vời, quên danh<br />Gióng vô danh hoá Trời Xanh 2<br />nghìn sau nhang khói vờn quanh tâm hình!)<br /><br />3.<br /><br />rùa thiêng, biểu tượng thần linh?<br />bia tên tuổi trĩu dân mình, bước lê?<br />lưng rùa, dựng sách tỉnh – mê<br />mê, bành trướng, mê, a ê bao đời! 3<br /><br />(như Thánh Kinh vút trùng khơi<br />da dê mục chữ nhầm lời, buồn không!)<br /><br />một thẻ tre cách điệu xong<br />mai rùa một mảnh – mênh mông: bia ngời …<br />“đàn bà khó dạy” (?!) ấy ơi 4<br />tôi nhạt đạo, ngoại đạo rồi, thưa em<br /><br />4.<br /><br />tháng giêng Văn Miếu, bên thềm<br />ngắm nàng đàn trong êm đềm chiều xanh …<br />thầy Chu An ngát hương thành …<br />yêu là Đạo! Tôi tập tành trăm năm<br /><br />ngài ơi, công nghệ lú câm<br />giàu nhân nghĩa sao âm thầm rạ rơm?<br /><br />cái danh cái lợi – cái hòm?<br />cái tình, và cái lom khom rạp mình!<br />… tâm linh – ơn dựng miếu đình<br />tâm hồn, ngài hỡi – môi xinh í ời<br /><br />5.<br /><br />tôi về gò Đống Đa thôi<br />thắng Tàu, bởi học, vượt lời Tàu xưa!<br /><br />Hà Nội, 02.03.1997<br />Tp. HCM., 14.03.1997.<br /><br /><em>1. Ở đây, chỉ chú trọng mảng đề tài lớn nhất trong Kinh Thi: yêu đương (phần Quốc phong).<br />2. Lão:ông già. Gióng (tên làng); Thánh Gióng là biểu tượng Chiến sĩ Vô danh.<br />3. Phần hạn chế trong kinh Thi(chủ yếu trong Tiểu nhã, đại nhã, Tụng). Kinh Thi chỉ là một trong chín pho sách kinh điển của Khổng giáo. Cả chín pho đều bị mất mát ít nhiều, lại bị lắp ghép, xuyên tạc, thêm bớt.<br />4. Quan điểm của Khổng Tử về phụ nữ.</em><br /><br /><br /><br />DANH MỤC<br />TÁC PHẨM, SOẠN PHẨM, BIÊN KHẢO<br />CỦA TÁC GIẢ<br />(tính đến 2005)<br /><br /><strong>Trần Xuân An</strong><br />sinh ngày 10. 11. 1956 tại Huế;<br />dân tộc: Kinh (Việt Nam);<br />quê gốc: Quảng Trị;<br />tốt nghiệp Khoa Ngữ văn Việt, Đại học Sư phạm Huế<br />(khóa 1974 – 1978);<br />dạy phổ thông trung học ở Lâm Đồng (1978 – 1983);<br />hiện chuyên sáng tác, nghiên cứu tại TP. HCM.<br />(hội viên Hội Nhà văn TP. HCM.)<br /><br /><strong>Tác phẩm đã xuất bản và đã đăng kí bản quyền tại Cục bản quyền tác giả văn học nghệ thuật Việt Nam: </strong> <br /><br />1. Nắng và mưa, thơ, Hội VHNT. Quảng Trị, 1991.<br />http://www.giaodiem.com tháng 7-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/705_index.htm<br />2. Hát chiêu hồn mình, thơ, Nxb. Đồng Nai, 1992.<br />3. Tôi vẫn ở trên đường, thơ, Nxb. Văn Nghệ Tp. HCM., 1993.<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuananthitap3.blogspot.com/<br />4. Lặng lẽ ở phố, thơ, Nxb. Trẻ, 1995.<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuanantthitap4.blogspot.com/<br />5. Kẻ bị ném vào bão, thơ, Nxb. Trẻ, 1995.<br />6. Hát với đời ơi thương mến, thơ, Nxb. Trẻ, 1996.<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuananthitap6.blogspot.com/<br />7. Quê nhà yêu dấu, trường ca thơ, Nxb. Văn Nghệ Tp. HCM., 1998.<br />8. Có một nơi lá mãi xanh, tiểu thuyết, Nxb. Hội Nhà văn, 1999.<br />9. Ngôi trường tháng giêng, tiểu thuyết, 1998, Nxb. Thanh Niên, 2003.<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuananngoitruongthgieng.blogspot.com/ <br />10. Sen đỏ, bài thơ hoà bình, tiểu thuyết, 1999, Nxb. Thanh Niên, 2003.<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuanansendobthhbinh.blogspot.com/<br />11. Phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), truyện – sử kí – khảo cứu tư liệu lịch sử, trọn bộ 4 tập, 2002 – 2003; Nxb. Văn Nghệ TP. HCM.<br />http://www.giaodiem.com tháng 11-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_IV05/1105_index.htm<br />12. Ngẫu hứng đọc thơ, phê bình thơ, 2003; NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 2005<br />http://www.giaodiem.com tháng 7-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/705_index.htm<br /><br /><strong>Tác phẩm đã hoàn tất bản thảo:</strong> <br /><br />13. Mùa hè bên sông (Nỗi đau hậu chiến), tiểu thuyết, 1997; hai bản đã sửa chữa và bổ sung, 2001 (lần hai) và 2003 (lần ba).<br />Website Giao Điểm:<br />http://www.giaodiem.com tháng 6-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/605_index.htm<br />14. Thơ những mùa hương, thơ.<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuanantthitap9.blogspot.com/<br />15. Giọt mực, cánh đồng và vở kịch điên, thơ.<br />http://www.giaodiem.com tháng 9-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/905_index.htm<br />16. Nước mắt có vị ngọt, tập truyện ngắn, 1999.<br />http://www.giaodiem.com tháng 10-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_IV05/1005_index.htm<br /><br /><strong>Soạn phẩm biên khảo đã hoàn tất bản thảo:</strong><br /><br />17. Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), thơ – Vài nét về con người, tâm hồn và tư tưởng (biên soạn – nghiên cứu, phản bác, và tập hợp một số bản dịch, bài khảo luận văn học và sử học về NVT.), 2000 & 2003.<br />http://www.giaodiem.com tháng 8-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/805_index.htm<br />18. Tiểu sử biên niên Kì Vĩ phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường – “kẻ thù lớn nhất của chủ nghĩa thực dân Pháp” (từ Đại Nam thực lục, rút gọn), dạng niên biểu, sách dẫn chi tiết, phần I, 2001.<br />19. Những trang Đại Nam thực lục về Kì Vĩ phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886) và các sự kiện thời kì đầu chống thực dân Pháp… (Quốc sử quán triều Nguyễn, Tổ Phiên dịch Viện Sử học VN.), chọn lọc, phần II, 2001.<br />20. Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), “những người trung nghĩa từ xưa, tưởng không hơn được”, khảo luận và phê bình sử học, 2002 & 2003. Website Giao Điểm:<br />http://www.giaodiem.com<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/505_index.htm<br />21. Suy nghĩ về một số vấn đề trong lịch sử cổ đại nước ta, khảo luận, 7.2004.<br />http://www.giaodiem.com tháng 9-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/905_index.htm<br /><br /><strong>Tặng thưởng, giải thưởng:</strong> <br /><br />1. Báo Văn nghệ giải phóng, 1975.<br />2. Giải Sáng tạo trẻ, Hội VHNT. Quảng Trị, 1991.<br /><br /><br />TRÂN TRỌNG KÍNH MỜI TRUY CẬP THÊM <br /><strong>CÁC ĐỊA CHỈ WEBs / BLOGs</strong> <br />(bấm vào các đường LINKs CẬP NHẬT sau đây):<br /><br /><strong>I. THƠ :</strong> _________________________<br />________________________________________________<br /><br /><strong><a href="http://tranxuananthitap9.blogspot.com/">http://tranxuananthitap9.<br />blogspot.com/ </a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuanantthitap4.blogspot.com/">http://tranxuanantthitap4.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuananthitap3.blogspot.com/">http://tranxuananthitap3.<br />blogspot.com/</a></strong> <br /><strong><a href="http://tranxuananthitap6.blogspot.com/">http://tranxuananthitap6.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuanantthitap9.blogspot.com/">http://tranxuanantthitap9.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuananthitap2.blogspot.com/">http://tranxuananthitap2.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuanantruongcatho7.blogspot.com/">http://tranxuanantruongca<br />tho7.blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuananthitap5.blogspot.com/">http://tranxuananthitap5.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuanantthitap1.blogspot.com/">http://tranxuanantthitap1.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><br /><strong>II. TIỂU THUYẾT :</strong> _________________<br />________________________________________________<br /><br /><strong><a href="http://tranxuananngoitruongthgieng.blogspot.com/">http://tranxuananngoitruong<br />thgieng.blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuanansendobthhbinh.blogspot.com/">http://tranxuanansendobth<br />hbinh.blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuanancmnlamaixanh.blogspot.com/">http://tranxuanancmn<br />lamaixanh.blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuanancmnlamaix2.blogspot.com/">http://tranxuanancmn<br />lamaix2.blogspot.com/</a></strong><br /><br /><strong>III. PHÊ BÌNH – TIỂU LUẬN :</strong> ________<br />________________________________________________<br /><br /><strong><a href="http://tacphamtranxuanangiaodiem.blogspot.com/">http://tacphamtranxuanan<br />giaodiem.blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuanantieuluan.blogspot.com/">http://tranxuanantieuluan.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuanantieuluan9b.blogspot.com/">http://tranxuanantieuluan<br />9b.blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuananbinhtho.blogspot.com/">http://tranxuananbinhtho.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><br /><strong>IV. TRUYỆN – SỬ KÍ – <br />KHẢO CỨU TƯ LIỆU LỊCH SỬ :</strong> ____________<br />________________________________________________<br /><br /><strong><a href="http://tranxuananpcdtnvt1a.blogspot.com/">http://tranxuananpcdtnvt1a.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuananpcdtnvt2a.blogspot.com/">http://tranxuananpcdtnvt2a.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuananpcdtnvt2b.blogspot.com/">http://tranxuananpcdtnvt2b.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuananpcdtnvt3a.blogspot.com/">http://tranxuananpcdtnvt3a.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuananpcdtnvt3b.blogspot.com/">http://tranxuananpcdtnvt3b.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuananpcdtnvt4a.blogspot.com/">http://tranxuananpcdtnvt4a.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuananpcdtnvt4b.blogspot.com/">http://tranxuananpcdtnvt4b.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuananpcdtnvt4c.blogspot.com/">http://tranxuananpcdtnvt4c.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><br /><strong><a href="http://tranxuananp-trphu.blogspot.com/">http://tranxuanan-<br />trphu.blogspot.com/</a></strong><br /><br /><br /><br />HOẶC CÓ THỂ BẤM VÀO DÒNG CHỮ <br /><strong>VIEW MY COMPLETE PROFILE</strong> <br />Ở BẢNG <strong>ABOUT ME</strong> <br />ĐỂ TỪ NHỮNG ĐƯỜNG <strong>LINKs</strong> TẠI ĐÓ,<br />ĐỌC NHỮNG TÁC PHẨM KHÁC CỦA TÁC GIẢ<br />TRÊN <strong>WEBs / BLOGGER</strong>.<br /><br /><br />NGOÀI RA, CÓ THỂ TRUY CẬP THÊM <br />CÁC TÁC PHẨM SÁNG TÁC, KHẢO LUẬN, BIÊN SOẠN <br />CỦA TÁC GIẢ <br />TRÊN <strong>TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ GIAO ĐIỂM</strong><br />(xin bấm vào các đường LINKs sau đây):<br /><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/505_index.htm">http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_III05/505_index.htm</a></strong><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/605_index.htm">http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_III05/605_index.htm</a></strong><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/705_index.htm">http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_III05/705_index.htm</a></strong><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/805_index.htm">http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_III05/805_index.htm</a></strong><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/905_index.htm">http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_III05/905_index.htm</a></strong><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_IV05/1005_index.htm">http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_IV05/1005_index.htm</a></strong><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_IV05/1105_index.htm">http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_IV05/1105_index.htm</a></strong><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_IV05/1205_index.htm">http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_IV05/1205_index.htm</a></strong><br /><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_IV05/1105_txa-ky-content.htm"> http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_IV05/1105_txa-ky-content.htm</a></strong><br /><br /><br />Trân trọng và cảm ơn.<br />Tác giả,<br />Trần Xuân An<br /><br /><br /><br />GHI CHÚ ĐỂ KỈ NIỆM:<br /><br />CUỐN SÁCH THỨ HAI TÁC GIẢ TỰ XẾP CHỮ, DÀN TRANG, <br />TRÌNH BÀY TRÊN MÁY VI TÍNH TẠI NHÀ.<br /><br />KHỞI CÔNG VÀ HOÀN TẤT:<br />TỪ 07 ĐẾN 09 THÁNG 5, NHÂM NGỌ, NĂM THỨ 2<br />CÔNG NGUYÊN HOÀ BÌNH<br />(17 – 19 THÁNG 6.2002).<br /><br /><br />GHI CHÚ THEO THỦ TỤC:<br /><br />TÁC GIẢ GIỮ BẢN QUYỀN TỪNG CHỮ, TỪNG Ý TƯỞNG CỦA MÌNH. <br />TRÂN TRỌNG<br />VÀ THÀNH THẬT BIẾT ƠN.<br /><br /><br /><br /><br />THƠ NHỮNG MÙA HƯƠNG<br />tập thơ thứ chín<br />của TRẦN XUÂN AN<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19340364-113304552726379043?l=tranxuananthitap9.blogspot.com' alt='' /></div>Phan Huyên Đình (Trần Xuân An)http://www.blogger.com/profile/04366565891846379473noreply@blogger.com0